Một số bệnh lý thường gặp trong thời kỳ hậu sản mà bạn cần lưu ý.


Thời kỳ hậu sản là khoảng thời gian kéo dài 6 tuần sau khi sinh. Trong thời gian này cơ thể người mẹ sẽ dần dần lấy lại trạng thái bình thường như trước khi mang thai, tuy nhiên đây cũng là giai đoạn mà cơ thể mẹ bầu yếu và dễ mắc phải các chứng bệnh hậu sản nhất. Vì vậy, các bạn cần chú ý theo dõi sát tình trạng sức khỏe của bà mẹ sau sanh.

Dưới đây là các bệnh lý thường gặp trong thời kỳ hậu sản:

 

 

 

1. Sản dịch



Sau khi sinh, ngoài 2 bệnh hậu sản trên mẹ cũng có nguy cơ bị sản dịch cao, nếu không theo dõi chặt chẽ sẽ rất nguy hiểm cho mẹ.Theo các bác sĩ sản khoa, sản dịch là hiện tượng rất bình thường ở các bà mẹ sau sinh. Thông thường, sản dịch sẽ được đẩy ra ngoài trong khoảng 30 ngày là hết, tuy nhiên, nếu các mẹ thấy hiện tượng này kéo dài tới 45 ngày vẫn chưa hết hoặc hết quá nhanh mà thấy đau tức bụng thì cần phải đi khám ngay, vì nó liên quan đến vấn đề ứ sản dịch hoặc bệnh về tử cung.

 


Ngoài ra, các mẹ lưu ý, bình thường sản dịch có màu đỏ tươi, sau một thời gian chuyển sang nhạt và trắng, trong môi trường tử cung, sản dịch vô trùng nhưng khi đi qua âm đạo, có thể bị nhiễm khuẩn nên có mùi hôi, hơi tanh. Nếu mẹ thấy trên 6 tuần vẫn có sản dịch, mùi hôi, sốt, đau bụng thì có khả năng mẹ bị bế sản dịch và phải đi khám ngay lập tức.

 

 

2. Đau bụng dưới

 

Sau sinh, tử cung co hồi lại chỉ còn như quả bưởi, sờ thấy đáy tử cung ở rốn. Chỉ một tuần sau đã thu hồi bằng một nửa và tiếp một tuần nữa thì không còn sờ nắn thấy tử cung ở trên bụng. Sản phụ thường không cảm thấy đau. Nếu thấy đau, phải khám xem có viêm nhiễm không. Cụ thể, nhiễm trùng ở dạ con, viêm ruột thừa, viêm phần phụ, viêm đại tràng đều có thể gây đau bụng dưới.

 

Khi thấy tử cung co chậm, sản dịch hôi và sốt, bạn phải nghĩ tới viêm dạ con (niêm mạc) và xem xét có sót nhau không? Viêm dạ con, nếu để lâu rất nguy hiểm vì nó chuyển biến thànhthể nặng rất nhanh.

 

3. Sốt sau sinh

 

Nhiều sản phụ sau khi sinh 2-3 ngày có thể bị sốt trên 38 độ C hoặc ngược lại là bị lạnh liên tục. Tình trạng này thường là do viêm nhiễm trong tử cung dẫn đến sốt. Nếu không được xử lý kịp thời, bệnh có thể tiến triển nghiêm trọng, làm cho trạng thái toàn thân xấu đi, thậm chí có thể dẫn đến nhiễm trùng máu. Khi sốt, sản phụ không nên lạm dụng thuốc hạ sốt mà nên đến bệnh viện kiểm tra.

 

Phương pháp phòng ngừa tình trạng này: Lúc xử lý vệ sinh dịch nhầy phải chú ý đảm bảo vệ sinh, hơn nữa phải chú ý giữ sạch sẽ vùng bên ngoài bộ phận sinh dục. Sau sinh, sản phụ cần nằm trên giường nghỉ ngơi, giữ ấm. Ngoài ra cần phải hấp thụ chất dinh dưỡng hợp lý, bảo đảm trạng thái toàn thân khoẻ mạnh.

 

4. Táo bón

 

Rất hay gặp, có thể do nguyên nhân tâm lý ngại đi tiêu hặc do chế dộ ăn thiếu chất xơ. Sau sinh, để tránh táo bón, bà mẹ nên ăn thêm các thức ăn có chất xơ như các loại rau, trái cây và uống thêm nhiều nước (sữa) khoảng 2 lít /ngày.

 

Mẹ muốn có nhiều sữa cho con bú thì nên ăn uống đầy đủ, uống thêm sữa hay uống nhiều nước trước mỗi lần cho trẻ bú

 

5. Đau vùng tầng sinh môn

 

Ở phụ nữ sinh con so, tầng sinh môn thường cần được cắt trước khi thai sổ đầu, hơn nữa vùng tầng sinh môn cũng có thể bị rách thêm nếu đầu thai to, hoặc do các cơ vùng tầng sinh môn kém giãn nở. Tuy nhiên do vùng này có nhiều mạch máu nên vết thương thường mau lành nếu không bị nhiễm trùng và được chăm sóc sạch sẽ.

 

Trong vài ngày đầu, sản phụ cũng cảm thấy hơi đau và khó chịu khi di chuyển, đi lại. Cần chú ý là vết cắt ở tầng sinh môn rất dễ bị nhiễm khuẩn. Khi thấy đau nhức, có cảm giác bị sưng nề, đau, ngứa, có mùi hôi và nhất là khi có dịch mủ thì phải báo ngay cho bác sĩ để được khám và xử trí ngay. Nếu đã xuất viện mà bị sốt hay viêm nặng thì nên đến bệnh viện ngay.

 

6. Sản giật sau sanh

 

Sản giật sau sanh là một biến chứng rất nguy hiểm đến tính mạng bà mẹ, biểu hiện của bệnh lý này là phù, đau đầu, buồn nôn, nôn, mờ mắt, ù tai, co giật, sau đó sẽ đi vào lơ mơ hoặc hôn mê. Nếu có một trong các triệu chứng trên cần phải đưa bà mẹ đến cơ sở y tế để cấp cứu.

 

7. Nhiễm trùng tiểu

 

Nếu chuyển dạ kéo dài hay sanh khó có thể bị bí tiểu sau sanh, các bà mẹ hãy chườm nóng hoặc xoa vùng bụng dưới. Trường hợp bị nhiễm khuẩn đường tiết niệu sau sanh thì sẽ có triệu chứng đái buốt, đái lắt nhắt nhiều lần, khi ấy bà mẹ phải đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

 

8. Chứng rụng tóc sau sinh

 

Hay gặp tình trạng rụng tóc trong những tháng đầu sau sinh, chắc hẳn bạn sẽ rất lo lắng mỗi khi chải tóc hoặc gội đầu, vì bạn phát hiện bị rụng cả một nắm tóc. Thông thường, không cần thiết phải điều trị tích cực nhưng bà mẹ cũng nên chải tóc nhẹ nhàng và cẩn thận vào buổi sáng để tóc rụng vào một thời điểm và giảm số lượng tóc rụng trong ngày. Bạn hãy đừng quá lo vì thông thường lượng tóc mất đi thường sẽ mọc lại trong khoảng 2 đến 6 tháng sau.

 

9. Những vết rạn da sậm màu

 

Khi mang thai, do bạn tăng cân quá nhanh và lớp da bụng của bạn phải chịu thêm sức căng cùng trọng lượng của thai. Những đường rạn da màu nâu xuất hiện quanh vùng bụng, hông, đùi, mông mà nguyên nhân là do các sợi đàn hồi collagen nằm dưới da bị đứt quãng. Qua một thời gian, thường là 12 tháng, các vết rạn sẽ mờ đi. Khi các loại thuốc bôi da không có tác dụng, cách chữa duy nhất là bạn nên đến chuyên khoa da liễu để chiếu tia laser xóa các vết rạn.

 

Vết rạn nứt da vùng bụng, đùi và mông ở một số các bà mẹ, không có một phương pháp nào có thể làm biến mất hoàn toàn. Tuy nhiên để hạn chế các vết rạn nứt và để da trở nên săn chắc hơn sau vài tháng, các bà mẹ nên massage thường xuyên các vùng da bị rạn, thực hiện các động tác massage theo hình vòng tròn trên vùng ngực, bụng, đùi và mông ít nhất 1 lần/ngày, tập thể dục hàng ngày.

 

 

10. Bệnh trĩ

 

Trong thời kỳ mang thai, nếu sản phụ mắc bệnh trĩ, sau khi sinh thường tình trạng sẽ xấu hơn. Vì lúc đẻ phải dùng sức rặn rất mạnh nên bệnh càng trầm trọng hơn.

 

Trĩ thường sưng to hơn sau khi đẻ 2 – 3 tuần, có khi rất đau, chính vì sợ đau nên bà mẹ có buồn đại tiện cũng cố nhịn, dẫn tới bị táo bón thường xuyên, điều đó lại làm cho trĩ lại càng nặng hơn, hình thành vòng lẩn quẩn.

 

Ngoài điều trị dùng thuốc và thuốc bơm hậu môn cho mềm phân thì sản phụ còn cần phải chú ý đến ăn uống, không để bị táo bón nặng hơn. Để tránh táo bón, bà mẹ nên ăn nhiều loại canh rau, trái cây và uống nhiều nước (ít nhất 2 lít nước/ngày). Muốn có nhiều sữa thì nên uống sữa hay uống nhiều nước trước mỗi lần cho bé bú.

 

11. Rối loạn tiết niệu

 

Bí tiểu: Sản phụ không tiểu tiện được vì thành trước âm đạo bị sang chấn khi sinh, hoặc bị chấn thương làm niệu đạo bị gấp lại , co khi cơ vòng cổ bàng quang bị thít chặt. Sản phụ bị bí tiểu, bụng dưới to, có cảm giác đau tức do bàng quang đầy và căng vì nước tiểu.

 

Tiểu không kiểm soát: Có thể do các nguyên nhân sau:

 

Dò bàng quang âm đạo: Do thành trước âm đạo bị rách sau khi phải dùng kềm (forceps) hay phải giác hút để kéo thai ra. Trong tình trạng này cần báo BS chuyên khoa ngay.

 

Do cổ bàng quang bị tổn thương, cơ thắt ở cổ bàng quang không hoạt động được tốt sau khi sinh. Tổn thương này thường tạm thời và không kéo dài.

 

12. Đau đầu, nặng đầu

 

Sau sinh, người thiếu máu, huyết áp cao, người dùng thuốc tê phẫu thuật, người lao động quá nặng nhọc có thể dẫn tới đau đầu hoặc nặng đầu. Nếu ngủ đủ, triệu chứng có thể giảm nhẹ. Nếu thấy đau nghiêm trọng cần hỏi ý kiến bác sĩ.

 

13. Chân tay tê

 

Sau khi sinh, sản phụ có thể bị phù hoặc thường xuyên mệt mỏi, có lúc còn xuất hiện triệu chứng chân tay tê, tay mỏi rã rời, chân nặng… những triệu chứng này mất dần cùng với sự phục hồi của cơ thể.

 

14. Xuất huyết muộn sau sinh

 

Nếu bạn thấy máu đỏ lại chảy ra vào ngày thứ hai, thứ ba hay muộn hơn sau khi sinh. Nguyên nhân chính là ở vùng nhau bám cổ tử cung co hồi kém, hoặc là do sót nhau. Trường hợp này phải báo với bác sĩ ngay để được dùng thuốc co tử cung mạnh và xoa bóp tử cung để cầm máu. Nếu máu đỏ tươi chảy ra nhiều và bạn thấy mệt thì phải báo BS ngay dù là ban đêm.

 

15. Co cứng lưng, chân tay hay đau cơ

 

Vừa phải mang chiếc bụng to trong khi mang thai, lại vừa phải tiêu hao nhiều sức lực khi rặn sinh, nên sản phụ có thể có cảm giác bị đau cơ sau đẻ.

Trong thời gian hậu sản, nếu phải làm việc, di chuyển, hoạt động quá nhiều cũng là một trong những nguyên nhân dẫn tới đau lưng. Khoảng sau một hai tuần triệu chứng có thể giảm bớt, nếu đau lưng, đau cơ kéo dài thì nên hỏi ý kiến bác sĩ.

 

16. Băng huyết


Băng huyết sau khi sinh là tai biến sản khoa hay gặp nhất (nguy cơ cao nhất trong 24h sau khi sinh) và là một nguyên nhân chính gây tử vong cho sản phụ.

 

Triệu chứng chung của các trường hợp này là chảy máu nhiều ngay sau khi đẻ thai và sổ rau. Khi máu ra nhiều, sản phụ có thể bị choáng, xanh nhợt, mạch nhanh, huyết áp hạ, khát nước, chân tay lạnh, vã mồ hôi… Tùy từng nguyên nhân (đờ tử cung, sót rau, rách đường sinh dục…) mà có thêm những triệu chứng đặc trưng khác. Phải có biện pháp can thiệp kịp thời và thích hợp cho từng trường hợp.

 

17. Nhiễm khuẩn hậu sản


Nhiễm khuẩn hậu sản là nhiễm khuẩn xảy ra ở sản phụ sau khi sinh mà khởi điểm là từ đường sinh dục (âm đạo, cổ tử cung, tử cung vùng rau bám). Vi khuẩn gây bệnh có thể từ cơ thể sản phụ, người xung quanh, dụng cụ đỡ đẻ, thủ thuật mổ lấy thai…

 

Những yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn: Dinh dưỡng kém, thiếu máu, nhiễm độc thai nghén, ối vỡ non, vỡ sớm, chuyển dạ kéo dài, ứ sản dịch, đã bị viêm âm đạo, viêm cổ tử cung từ trước…

 

Triệu chứng ban đầu có thể chỉ là sốt nhẹ (>38độC), đau tấy, mưng mủ chỗ bị viêm, sản dịch hôi, mệt mỏi, ăn uống kém… Nếu nặng, sản phụ có thể sốt rất cao, rét run, choáng, hạ huyết áp…

 

Có rất nhiều hình thái nhiễm khuẩn hậu sản như: nhiễm khuẩn tầng sinh môn, âm hộ, âm đạo; viêm niêm mạc tử cung; viêm phần phụ và dây chằng rộng; viêm phúc mạc, tiểu khung; viêm phúc mạc toàn bộ; nhiễm khuẩn huyết; viêm tĩnh mạch. Mỗi hình thái sẽ có những biểu hiện đặc trưng riêng tuy nhiên nếu bạn bị sốt trong thời kì này thì phải đặc biệt lưu ý vì đây là biểu hiện ban đầu của mọi hình thái nhiễm khuẩn hậu sản.

 

Cách phòng và ngăn ngừa chứng bệnh hậu sản

 

Phòng và ngăn ngừa các chứng bệnh sản hậu là rất cần thiết. Theo các bác sỹ đầu ngành về sản khoa thì khi sinh xong thường cơ thể của sản phụ rất mệt mỏi, yếu, lỗ chân lỗ thường giãn ra, các cơ quan trong cơ thể phải đào thải những chất cặn bã khi mang thai và phục hồi lại chức năng cho bà mẹ. Vậy cần phải kết hợp cả y học cổ truyền và y học hiện đại trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho bà mẹ.

 

Trước hết cần phải theo dõi tình trạng sức khỏe của các bà mẹ tối thiếu 3 ngày sau sinh về: Theo dõi huyết áp, dấu hiệu của choáng, sốc, số lượng nước tiểu, để phòng và cấp cứu kịp thời băng huyết, sản giật. Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ, vận động và đi lại ngay khi có thể, theo dõi số lượng nước tiểu, lần đi đại tiện để hạn chế liệt ruột và bàng quang. Theo dõi, sự co của tử cung, màu, số lượng, mùi của sản dịch. Ngoài ra theo dõi sắc mặt, màu lưỡi, thể chất và tinh thần sản phụ. Để phát hiện sớm đờ tử cung, sót rau, viêm nhiễm trùng sản hậu. Tránh mặc quần chật, thay quần lót thường xuyên. Nên sinh hoạt và ăn uống đúng cách.

 

Chuẩn bị và tạo cho mình một tinh thần thoải, chia sẻ với người thân cả công việc lẫn tình cảm. Đặc biệt, nhờ chồng giúp đỡ công việc gia đình và chăm sóc con, để giảm mệt mỏi, căng thẳng. Nên chia sẽ niền vui về con với người chồng yêu của mình. Nếu làm tốt sẽ hạn chế được tối đa mắc bệnh trầm cảm sau sinh.

 

Ngày cập nhật 2015/03/28 Tác giả: vuoncuabe.com tổng hợp


Một số  bệnh lý thường gặp trong thời kỳ hậu sản mà bạn cần lưu ý.

Viết 1 ý kiến

Têncủa bạn:


Ý kiến của bạn: Chú ý: Không hỗ trợ HTML !

Đánh giá: Tệ           Tốt

Vui lòng nhập số vào ô bên dưới:

Reload

Từ khóa:

Facebook Comments ()

vuoncuabe © 2018 Cài đặt bởi WebsiteGiaSoc
Tổng truy cập: 79 | Trong ngày: 67 | Đang online: 2

BACK TO TOP